Najgłupsza kłótnia mojego życia

Najgłupsza kłótnia mojego życia dotyczyła rzeczy, której dzisiaj właściwie już nie pamiętam.

To chyba najgorsze, co można powiedzieć o wielkiej kłótni. Bo jeśli człowiek przez kilka dni chodzi obrażony, nie odzywa się do drugiej osoby i z pełnym przekonaniem opowiada znajomym, jak bardzo ma rację, to przynajmniej chciałby po latach pamiętać, o co właściwie poszło.

Ja nie pamiętam.

Pamiętam za to bardzo dobrze, że wtedy byłem absolutnie przekonany, że mam rację. Nie tak trochę rację, nie „może rzeczywiście przesadziłem", tylko rację całkowitą, bezdyskusyjną i niemal historyczną. Gdyby ktoś zaproponował wówczas powołanie komisji, która miałaby zbadać sprawę, byłem gotów przedstawić dowody.

Dzisiaj pewnie nie potrafiłbym powiedzieć nawet, czego miałyby dotyczyć.

Pamiętam tylko, że padło kilka słów za dużo. Potem jeszcze kilka, których można było już spokojnie nie wypowiadać, ale skoro człowiek jest obrażony, to bardzo trudno w odpowiednim momencie zakończyć rozmowę. Zamiast powiedzieć „dajmy sobie spokój", zaczyna się przecież tłumaczyć własne stanowisko coraz dokładniej, jakby od precyzji argumentów zależało dalsze funkcjonowanie świata.

W końcu każdy zostaje przy swoim.

I wtedy następuje ta najbardziej absurdalna część kłótni, czyli cisza.

Nie taka zwyczajna cisza, kiedy ludzie nie mają sobie nic do powiedzenia. To jest cisza demonstracyjna. Człowiek bardzo chce, żeby druga osoba zauważyła, że się nie odzywa, a jednocześnie udaje, że wcale go to nie obchodzi.

To zadziwiające, ile rzeczy można zrobić, żeby nie powiedzieć prostego „przepraszam".

Można nawet przez pół dnia chodzić po domu i wykonywać zupełnie zwyczajne czynności z miną człowieka, który właśnie podjął niezwykle ważną decyzję polityczną.

Oczywiście druga osoba robi dokładnie to samo.

I tak mija dzień.

Potem drugi.

Po kilku dniach emocje trochę opadają, ale pojawia się problem znacznie poważniejszy: teraz nikt już właściwie nie wie, jak zacząć rozmowę.

Bo przecież nie można tak po prostu podejść i powiedzieć: „Dobra, zapomnijmy o tym".

To oznaczałoby, że może jednak nie mieliśmy racji.

A na to, jak wiadomo, trudno się zdobyć.

Więc czekamy.

Na lepszy moment.

Na jakiś przypadek.

Na telefon.

Na spotkanie.

Na cokolwiek, co pozwoli wrócić do normalnej rozmowy bez konieczności przyznawania, że cała awantura była głupia.

Tylko że życie ma tę nieprzyjemną właściwość, że nie zawsze czeka razem z nami.

Po jakimś czasie człowiek przyzwyczaja się do tego, że się nie odzywa. To chyba najbardziej podstępna część takich historii. Najpierw wydaje się, że przecież za kilka dni wszystko się wyjaśni. Potem mijają tygodnie i zaczyna się normalne życie, w którym tej jednej rozmowy ciągle nie odbyliśmy.

A przecież można było ją przeprowadzić.

Wystarczyło powiedzieć dwa słowa.

Tylko wtedy wydawało się, że dwa słowa są zbyt dużą ceną za zachowanie własnej dumy.

Minęło trochę czasu.

I któregoś dnia zadzwonił telefon.

Nie był to telefon, na który czekałem.

Kiedy usłyszałem, co się stało, przez pierwszą chwilę nie pomyślałem nawet o naszej kłótni. Pomyślałem o tym, że przecież mieliśmy jeszcze czas.

To dziwne przekonanie towarzyszy nam chyba przez większość życia. Nawet jeśli doskonale wiemy, że ludzie umierają, jakoś zakładamy, że w przypadku naszych bliskich będzie inaczej. Że jeszcze zdążymy porozmawiać, jeszcze kiedyś się spotkamy, jeszcze będzie okazja powiedzieć coś, czego nie powiedzieliśmy.

Tym razem okazji już nie było.

I nagle ta cała kłótnia, która wcześniej wydawała się tak ważna, zrobiła się nie tylko nieważna. Zrobiła się wręcz trochę śmieszna.

Bo oto przez kilka dni, tygodni czy miesięcy byliśmy gotowi bronić swojego stanowiska w sprawie, której dzisiaj nawet nie potrafię sobie dokładnie przypomnieć.

Człowiek potrafi być naprawdę dziwnym stworzeniem.

Potrafi przez pół życia pamiętać, kto miał rację w sprawie, o której nikt już nie pamięta, a jednocześnie nie powiedzieć na czas tego jednego zdania, które naprawdę miało znaczenie.

Długo myślałem o tym, co właściwie jest w takich sytuacjach najgorsze. Nie sama kłótnia. Kłótnie przecież zdarzają się wszystkim. Ludzie, którzy się kochają, również potrafią powiedzieć sobie rzeczy, których później żałują. Czasami nawet te najbliższe osoby potrafią zranić się bardziej niż ktoś obcy, właśnie dlatego, że wiedzą, gdzie boli.

Najgorsze jest to, że człowiek może zostać sam ze swoją racją.

I wtedy okazuje się, że racja jest wyjątkowo mało przydatną rzeczą.

Nie można z nią usiąść przy stole. Nie można do niej zadzwonić. Nie można powiedzieć: „Wiesz co, jednak przesadziłem". Nie można też usłyszeć tego drugiego zdania, na które być może czekaliśmy przez cały ten czas.

Zostaje tylko świadomość, że można było zachować się inaczej.

Od tamtej pory kilka razy zdarzyło mi się podczas kłótni pomyśleć o tamtej historii. Nie oznacza to oczywiście, że nagle stałem się człowiekiem, który zawsze ustępuje. To byłoby zbyt piękne i prawdopodobnie również nieprawdziwe. Nadal potrafię się upierać przy swoim, nadal zdarza mi się powiedzieć o jedno zdanie za dużo, a czasem nawet dwa, kiedy jedno zdecydowanie by wystarczyło.

Różnica polega chyba tylko na tym, że trochę częściej zastanawiam się, czy naprawdę warto.

Bo są kłótnie, w których chodzi o coś ważnego. Są rzeczy, których rzeczywiście trzeba bronić i sprawy, w których ustąpienie byłoby zwyczajnie niewłaściwe.

Ale są też takie, w których człowiek walczy przede wszystkim o to, żeby nie przegrać.

I czasem dopiero po latach przychodzi olśnienie, że można było tę walkę spokojnie odpuścić.

Szkoda tylko, że niektórych lekcji uczymy się dopiero wtedy, kiedy nie możemy już z nich skorzystać.

Dzisiaj, kiedy przypominam sobie tamtą kłótnię, chciałbym móc powiedzieć, że pamiętam dokładnie, o co poszło. Wtedy łatwiej byłoby ją ocenić. Można by się pośmiać z własnej głupoty i powiedzieć, że naprawdę nie było o co.

Tyle że ja nawet tego nie pamiętam.

Pamiętam za to człowieka.

I chyba właśnie w tym tkwi cała ironia tej historii. Przez jakiś czas byłem gotów poświęcić ważną relację, żeby udowodnić rację w sprawie, której dziś nie potrafię odtworzyć. Zostało mi po niej tylko wspomnienie tamtej złości i świadomość, że czasami człowiek potrafi bardzo dużo stracić w obronie bardzo małej rzeczy.

Dlatego kiedy następnym razem będę miał ochotę zakończyć rozmowę słowami „to już nie ma sensu", może spróbuję pomyśleć, czy rzeczywiście nie ma sensu.

Bo być może za kilka lat nie będę pamiętał, o co się kłóciliśmy.

Może nawet nie będę pamiętał, kto miał rację.

Ale chciałbym pamiętać, że zdążyłem powiedzieć:

„Dobra. Już się nie kłóćmy."